W dniu 4 sierpnia 2014 r. w Sali Koncertowej Zamku Królewskiego w Warszawie odbyło się uroczyste ogłoszenie pierwszych wpisów na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, która  będzie spisem przejawów żywego dziedzictwa niematerialnego Polski.

Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego powstała w oparciu o Konwencję UNESCO 2003 o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, którą Polska ratyfikowała w 2011. Elementy niematerialnego dziedzictwa kulturowego wpisane na listę muszą być przekazywane z pokolenia na pokolenie i praktykowane przez grupy uznające te elementy za swoje dziedzictwo. W rozumieniu konwencji definiowane są one jako; -tradycje i przekazy ustne, -sztuki widowiskowe i tradycje muzyczne, - praktyki społeczno-kulturowe, -wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata, oraz  rzemiosło tradycyjne.
Wśród pięciu wpisanych na listę zjawisk z całej Polski, znalazły się dwie tradycje, którymi opiekuje się Muzeum Historyczne Miasta Krakowa; są nimi Pochód Lajkonika oraz szopkarstwo krakowskie.

Z pokolenia na pokolenie lud krakowski przekazywał sobie opowieść wraz z rytualnym obrzędem; Lajkonik, dawniej zwany Konikiem Zwierzynieckim, ma swoje święto jeden raz w roku. Zwyczaj polega na przemarszu przez Kraków tradycyjnego orszaku, którego główną postacią jest jeździec przebrany za tatara na drewnianym koniku w asyście dwudziestu kilku włóczków, chorągwi i ośmioosobowej kapeli. Rzeczywista geneza zwyczaju Lajkonika nie jest wyjaśniona. Legenda głosi, że Kraków został ocalony przed najazdem tatarskim w XIII wieku za sprawą dzielnych włóczków a najdzielniejszy z nich, przebrany w zdobyczny strój chana tatarskiego, w atmosferze triumfu i radości wkroczył do miasta. Dzisiaj Lajkonik stał się jedną z atrakcji i symboli Krakowa, a tradycja obrzędu przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Więcej informacji: http://www.mhk.pl/aktualnosci/lajkonik

Zarówno obrzęd Lajkonika jak i tradycyjne szopkarstwo krakowskie stanowią lokalne zjawiska kulturowe, które bardzo silnie wpisały się w tradycję Krakowa, a także Polski i świata. Przekazywane z pokolenia na pokolenie są zjawiskiem unikalnym w skali światowej. Wpis na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego podkreśla nie tylko ich wyjątkową rolę w dorobku kulturowym miasta Krakowa, ale także potrzebę szerzenia świadomości na temat znaczenia ochrony dóbr niematerialnych w naszej kulturze.