Ameryka zamyka parasol ochronny. Europa zostaje sama.Budzi się w nowej epoce, choć nikt nie ogłosił jej oficjalnego początku. Nie było wielkiej konferencji, nie było przemówienia prezydenta USA ani dramatycznego nagłówka. Zmiana przyszła cicho. Przyszła w postaci jednego dokumentu – nowej strategii bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. To Szwajcarzy pierwsi przeczytali ją bez złudzeń. Z charakterystyczną, lodowatą precyzją napisali: „Mamy to na piśmie — USA odcinają się od Europy.”
I w tym jednym zdaniu zawiera się cała prawda o tym, dokąd zaszliśmy.

Ameryka odkleja się od Europy.W dokumentach z Waszyngtonu nie ma już żadnych uniesień o „społeczności Zachodu” czy „wspólnocie wartości”. Zniknęły wzniosłe deklaracje, które od pokoleń budowały poczucie jedności po obu stronach Atlantyku. Dzisiaj wartości Europy to jakiś koszmar.Dlatego Ameryka patrzy na Europę chłodno i pragmatycznie. Europa ma sama odpowiadać za swoje bezpieczeństwo.
NATO nie będzie już rozszerzane.A priorytetem USA jest stabilizacja na własnym podwórku, nie ratowanie kontynentu, który od lat dryfuje w stronę chaosu, chorej ideologii.A w tle – Berlin i jego ,,prywatna" Europa.Bo prawda jest taka, że Ameryka wycofuje się nie tylko dlatego, że ma dość globalnych zobowiązań. Wycofuje się również dlatego, że widzi, co Niemcy zrobiły z Europą.Berlin przez lata rozgrywał Unię tak, jakby była jego prywatnym laboratorium politycznym:prowadził interesy z Rosją ponad głowami sojuszników,
uzależnił kontynent od Putina przez Nord Stream,narzucił politykę energetyczną, która dusi i niszczy gospodarki innych państw,otworzył granice, wywołując kryzys migracyjny, który destabilizuje cały kontynent,a teraz przepycha regulacje, które są sprzeczne z traktatami, ale doskonale pasują niemieckiej gospodarce i wizji utworzenia federalnej super-UE.
Wszystko to opakowane w słowa ,,demokracji", wolności,„praworządność”, „solidarności”, „wspólnoty wartości”.Tyle że za tymi hasłami stoi praktyka, która z tymi hasłami ma coraz mniej wspólnego.Europa jako niemiecki projekt — i USA mówią: „Dość.”
Berlin forsuje dziś rozwiązania, których nikt nie zatwierdził:próbuje omijać traktaty,rozmontowuje zasadę jednomyślności,używa funduszy jako broni politycznej,bezprawnie tworzy mechanizmy nacisku, które nie mają żadnego demokratycznego mandatu.
To nie jest integracja.
To wygląda jak wrogie przejęcie.I Amerykanie to widzą.Widzą, że Europa przestała być naturalnym sojusznikiem, że odeszła od zachodnich wartości.Stała się projektem zarządzanym przez jeden kraj – i to w dodatku w sposób ideologiczny, chaotyczny i ekonomicznie szkodliwy.Pierwszym sygnałem, że USA patrzą dziś na Europę nie jak na partnera, lecz jak na niesamodzielne, zadyszane polityczne dziecko, było pierwsze brutalnie szczere wystąpienie J.D. Vance’a. Pamiętacie? Wchodził dopiero do administracji, a już na starcie powiedział Europejczykom prosto w twarz coś, czego nikt w Brukseli nie odważył się nawet szeptać. Że Europa stała się kontynentem biurokratów, cenzorów i moralizatorów bez armii. Że nie potrafi się obronić, ale uwielbia pouczać. Że tłumi debatę, dławi konserwatywną część społeczeństwa, a potem jeszcze ma pretensje, że świat jej nie słucha. To był moment, w którym Amerykanie zdjęli rękawiczki. Pierwsze ostrzegawcze uderzenie. I pierwszy moment, kiedy Europa — zamiast zrozumieć — wzruszyła tylko ramionami.
Dlatego dziś Waszyngton zamyka parasol.Nie chce finansować cudzych błędów, cudzych złudzeń, cudzych obsesji i idiotyzmów.
I tu powstaje jedno pytanie:
Czy Europa, rozbita przez niemiecką politykę, zagubiona między ambicjami Berlina a zmęczeniem Ameryki, potrafi sama stanąć na nogach?
Bo jeśli Stany Zjednoczone naprawdę odkleiły się od Europy — a wygląda na to, że tak — to zaczyna się czas odpowiedzialności, od której przez dekady uciekaliśmy.
Tym razem nie będzie opiekuna zza oceanu.
Nie będzie gwaranta bezpieczeństwa.
Nie będzie ciepłego parasola nad głową.Europa została sama — i wreszcie musi zobaczyć, kto naprawdę doprowadził ją do tego miejsca.Czy w takiej sytuacji Unia Europejska z dyktatem Niemiec powinna nadal istnieć? Czy to w ogóle ma sens?Dla nas w tym wszystkim jest dobra wiadomość.Amerykańska dyplomacja od lat patrzy z sympatią na współpracę państw Grupy Wyszehradzkiej — Polski, Czech, Słowacji i Węgier — bo widzi w niej alternatywny, bardziej atlantycki blok wewnątrz Europy. Dla wielu komentatorów to jasny sygnał, że Waszyngton już wcześniej dostrzegał potencjał wzmocnienia Europy Środkowej kosztem coraz bardziej scentralizowanej Unii, której kierunek wyznaczają Berlin i Bruksela. W ich ocenie wyglądało to, jakby Amerykanie od dawna sondowali plan B — Europę zbudowaną na suwerenności, nie na biurokracji.Może to jest nasza droga.
Albert Lyjak.

Tekst ukazał się na stronie głównej FB 10 grudnia 2025r